Actiegroep over ontsporende AI: 'ASML heeft de stopknop al in handen'

In dit artikel:

Nederland heeft door ASML’s monopolie op de productie van geavanceerde EUV-machines een unieke machtspositie in de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. De actiegroep PauseAI vindt dat Den Haag deze positie moet benutten om strengere internationale afspraken over AI af te dwingen, vergelijkbaar met de veiligheidsregels rond kernenergie.

Volgens oprichter Joep Meindertsma zouden alleen bedrijven die zich aan zulke afspraken houden ASML-machines mogen kopen. Exportvergunningen kunnen daarvoor als middel worden ingezet. Ook zouden de met deze machines geproduceerde AI-chips traceerbaar moeten zijn, zodat duidelijk blijft waar ze terechtkomen en wie ze gebruikt.

ASML-machines beschikken bovendien over een mogelijkheid om ze op afstand uit te schakelen. Daarmee zou Nederland de productie van nieuwe AI-chips kunnen stilleggen als die verkeerd wordt gebruikt. Bestaande chips blijven dan werken. Chipdeskundige Bram Nauta waarschuwt echter dat zo’n ingreep grote chaos kan veroorzaken, omdat chips ook onmisbaar zijn voor auto’s, telefoons en andere apparaten. Technologie-expert Paul Verhagen vreest daarnaast Amerikaanse tegenmaatregelen tegen ASML. ASML zelf benadrukt vooral het belang van overleg tussen overheden, bedrijven en kennisinstellingen.