Allereerste Brabant-professor Peter Nissen (68) overleden
In dit artikel:
Professor Peter Nissen is dit weekend op 68‑jarige leeftijd overleden. Nissen was kerkhistoricus en werd vooral bekend als de eerste bijzonder hoogleraar Cultuur in Brabant aan de universiteit van Tilburg, een leerstoel die in 1993 door provincie Noord‑Brabant en de toenmalige Katholieke Universiteit Brabant werd ingesteld. Hij bekleedde die bijzondere leerstoel bijna vijf jaar en legde daarmee een belangrijke basis voor wetenschappelijk onderzoek en publiekswerk rond Brabants cultureel erfgoed en identiteit.
In zijn werk overspande Nissen tal van onderwerpen: van schuttersgilden, kermissen en notarisarchieven tot carnaval, heemkunde en regionale manifestaties zoals de Brabantse dag in Heeze. Centraal in zijn publicaties bleef echter de rooms‑katholieke kerk: zowel kerkgeschiedenis als de relatie tussen geloof en samenleving. Als hoogleraar organiseerde hij cursussen voor heemkundigen en museummedewerkers, begeleidde promoties en bracht lokale onderzoekers in contact met de universitaire wereld. Tijdens zijn tenure viel onder meer de viering van 200 jaar Noord‑Brabant (gezien als een moment van identiteitsvorming) in 1996.
Nissen (geboren 1957 in Swalmen) begon zijn opleiding aan grootseminarie Rolduc en probeerde een kloosterleven, maar vond uiteindelijk zijn weg in de wetenschap. In 1990 werd hij docent kerkgeschiedenis en bibliothecaris bij het Sint‑Janscentrum in het bisdom Den Bosch; later doceerde hij ook aan de universiteit van Nijmegen en trad regelmatig op als deskundige in radio en tv. Door teleurstelling over de conservatieve koers van het Vaticaan en de misbruikschandalen stapte hij in 2010 uit de katholieke kerk, werd lid van de Remonstrantse Broederschap en was korte tijd predikant in Nijmegen, maar keerde later terug naar de katholieke liturgie die hij miste.
Na Nissens periode nam Arnoud‑Jan Bijsterveld de leerstoel over (1999–2024), recent opgevolgd door Linde Egberts. Bijsterveld reageerde op sociale media met bijzonder persoonlijke woorden over Nissens laatste jaren: Nissen kreeg een eerste beroerte rond zijn afscheidsrede en een recente tweede beroerte bleek fataal; zijn familie maakte bekend dat herstel deze keer niet mogelijk was. Nissens werk wordt herinnerd als een wezenlijke bijdrage aan het wetenschappelijk en publiek begrip van Brabantse cultuur en katholieke geschiedenis.