Bestaat hét Brabantse dialect? Berregs en Boksmeers klinken compleet anders

In dit artikel:

De grote verscheidenheid aan Brabantse dialecten heeft een historische oorzaak. Brabant vormde lange tijd geen bestuurlijke eenheid; politieke, economische en juridische verschillen tussen regio’s beïnvloedden ook de taalontwikkeling.

Boxmeer, in het Land van Cuijk, maakte lange tijd geen deel uit van Brabant. Dat is nog te horen in het Boksmeers, dat sterk afwijkt van andere Oost-Brabantse dialecten. Schrijfster en dialectvertelster Mientje Wever noemt onder meer de klankveranderingen waarbij de ij als ie en de ui als u wordt uitgesproken. Ook gebruikt het dialect eigen woorden: pubers zijn wöölese, een klein jongetje een klutje en ingsele betekent ‘uiteindelijk’.

In Bergen op Zoom klinkt het Berregs, dat volgens taalkundige Swanenberg zowel Vlaamse als Hollandse invloeden heeft. De ligging tussen Antwerpen en Rotterdam en historische migratie vanuit de Antwerpse Kempen droegen daaraan bij. Overstromingen zorgden er bovendien voor dat een deel van de oorspronkelijke bevolking vertrok.

De verschillen blijken uit woorden als kulleke voor een kleine jongen en bietje voor ‘een beetje’. In het Berregs wordt bovendien de h niet uitgesproken: inwoners zeggen bijvoorbeeld oudoe in plaats van houdoe en uis in plaats van huis. Ook selu wordt als afscheid gebruikt. Op 7 juli stond deze taalvariatie centraal tijdens de Dag van de Zachte G, die het Brabants en de regionale identiteit viert.