COA wil af van noodopvang en ziet Grave als voorbeeld-azc: dit is waarom
In dit artikel:
Shady, een vluchteling uit Syrië die ongeveer tweeëneenhalf jaar in het asielzoekerscentrum (azc) in Grave woont, verzorgt met tevredenheid de aardbeien in de gemeenschappelijke moestuin. Die tuin is één van de vele activiteiten waarmee bewoners zichzelf bezighouden, elkaar helpen en iets terugdoen voor omwonenden: geoogst wordt rondgebracht op het terrein en in de buurt, wat bijdraagt aan sociale verbinding.
Woonbegeleider Els de Bruijn, die bijna 28 jaar op de locatie werkt, benadrukt dat er veel wordt georganiseerd om de leefbaarheid te vergroten en om de buurt te betrekken. Vrijwilligers spelen een belangrijke rol; de locatie heeft volgens haar goede contacten in de omgeving en biedt meer dan alleen noodopvang. Volgens Els is een structurele, langdurige voorziening beter voor zowel bewoners als omwonenden.
Het COA-bestuur (Centraal Orgaan opvang asielzoekers) erkent die meerwaarde, maar wijst ook op praktische beperkingen: van de 321 COA-locaties zijn er 205 ingericht als noodopvang, plekken die vaak tijdelijk zijn en daardoor onrust veroorzaken. Bestuurder Joeri Kapteijns zegt dat zorgen bij omwonenden serieus genomen moeten worden, maar dat die zorgen in veel gevallen verminderen zodra een azc langere tijd op één plek blijft.
Grave wordt door het COA gepresenteerd als voorbeeld: bewoners hebben eigen kamers, kunnen zelf koken en deelnemen aan activiteiten zoals de moestuin — voorzieningen die bij noodopvang vaak ontbreken. Kapteijns noemt het azc in Grave zelfs het “azc van morgen”: een opvang die structureel en stabiel georganiseerd is, goed past in de omgeving en later eventueel een andere bestemming kan krijgen.
De casus Grave illustreert zowel de voordelen van vaste asielcentra (stabiliteit, integratie, buurtbetrokkenheid) als de uitdaging van opschaling: veel asielopvang blijft voorlopig noodopvang, terwijl volgens betrokkenen juist meer duurzame locaties betere uitkomsten opleveren voor bewoners en omwonenden.