Van Congo naar Eindhoven: Gracia is arts, maar komt maar niet aan het werk

In dit artikel:

De 29‑jarige Gracia Katombe Nkulu vluchtte vanuit Congo naar Oekraïne om daar geneeskunde te studeren, maar werd in haar eindsprint richting het artsenvak door persoonlijke tegenslag en oorlog van haar pad geduwd. Haar vader stierf op 16‑jarige leeftijd aan een eenvoudige infectie — voor haar een bewuste motivatie om betere zorg te willen bieden. In 2015 vertrok ze op 19‑jarige leeftijd naar Ternopil (Oekraïne) voor haar studie; na twee jaar overleed ook haar moeder, waardoor ze zonder financiële steun en opvang achterbleef en tijdelijk bij een gastgezin onderdak kreeg via de kerk.

Toen in 2022 de oorlog in Oekraïne uitbrak, vluchtte Gracia in maart met haar gastgezin eerst naar Polen en daarna naar Nederland. In Eindhoven maakte ze uiteindelijk haar laatste examen af en ontving ze haar diploma per post. Toch kan ze niet als arts aan de slag: de erkenning van haar diploma en het vereiste hoge niveau Nederlands vormen grote barrières. Om rond te komen werkte ze kort in een supermarkt, maar haar ambitie bleef in de zorg liggen.

Via een speciaal traject van mbo‑school Summa voor internationals begon ze bij ouderenzorgorganisatie Vitalis, waar ze praktische zorg verleent aan ouderen — hulp bij aankleden, activiteitenbegeleiding en nachtzorg. Hoewel het werk afwijkt van het medisch diagnosticeren dat ze leerde, ervaart ze voldoening omdat het draait om mensen helpen.

Haar vooruitzicht verslechterde deze zomer toen de Immigratie‑ en Naturalisatiedienst (IND) haar een brief stuurde met de mededeling dat ze Nederland moest verlaten, ondanks dat ze op dat moment een geldige werkvergunning had. Vitalis kreeg te horen dat Gracia per direct moest stoppen met werken. Sindsdien heeft ze geen inkomen; ze mag voorlopig in Nederland blijven omdat ze asiel heeft aangevraagd, maar pas wanneer er meer duidelijkheid over haar verblijfsstatus is kan de werkgever een nieuwe werkvergunning proberen aan te vragen — volgens Gracia mogelijk niet voor maart 2026.

Het verhaal van Gracia belicht twee knelpunten voor vluchtelingen met medische opleidingen: de moeizame erkenning van buitenlandse diploma’s en strikte taal‑ en registratieeisen, evenals de kwetsbaarheid van arbeidspositie door wijzigingen in verblijfsregels. Zij ziet het werk in de ouderenzorg als stap richting haar droom om uiteindelijk als arts te werken, en hoopt dat zij in Nederland de kans krijgt om die ambitie waar te maken.