De Langstraat zwemt tegen de stroom in: minder jongeren in jeugdhulp
In dit artikel:
In De Langstraat laten vier gemeenten — Loon op Zand, Waalwijk, Heusden en Dongen — in 2025 een daling zien van het aandeel jongeren dat jeugdhulp ontvangt, terwijl landelijk in de eerste helft van 2025 ongeveer 390.000 jongeren jeugdhulp kregen en de hulp gemiddeld intensiever en complexer werd. Volgens het CBS daalden de percentages in deze gemeenten van rond 14–15% (2024) naar ongeveer 11–12% (2025): Loon op Zand 14,16% → 11,69%; Waalwijk 14,44% → 11,63%; Heusden 15,03% → 11,59%; Dongen 14,11% → 11,93%.
Loon op Zand schrijft de daling toe aan een bewuste werkwijzebetere inrichting van het Sterk Lokaal Team en het Zorgloket, die vaker ondersteuningsvragen direct oppakken of doorverwijzen naar wijkteams in plaats van naar geïndiceerde jeugdhulp. De gemeente meldt dat het aantal unieke jeugdigen in zorg iets daalde van 459 (juli 2024) naar 439 (juli 2025) en dat er meer wordt geïnvesteerd in samenwerking met huisartsen, scholen en wijkteams om netwerk- en voorliggende hulp te versterken.
Waalwijk voert sinds oktober 2023 het programma Samen Redzaam en het Stevig Lokaal Team Jeugd (SLT Jeugd). Dit team biedt snelle, indicatievrije ondersteuning: een jeugdprofessional kijkt direct mee en pakt vragen op zonder eerst formele indicatie, waardoor vroegtijdige interventies kunnen voorkomen dat jonge mensen in zwaardere trajecten terechtkomen. De gemeente breidt dit aanbod uit met trainingen en opvoedondersteuning en benadrukt bij verblijfzorg de voorkeur voor pleegzorg en gezinsgerichte woonvormen, met gesloten zorg alleen voor ernstige gevallen.
Heusden toont de sterkste procentuele daling en wijt die vooral aan de centrale toegang via het in 2022 opgerichte Jeugd- en Gezinsteam van Bijeen Heusden. Vrijwel alle verwijzingen lopen via dit team, wat volgens de gemeente leidt tot beter zicht op ondersteuningsvragen en doelgerichter inzetten van hulp. Heusden waarschuwt wel dat landelijke vergelijkingen lastig zijn: niet alle gemeenten registreren wijkteamhulp als jeugdhulp richting het CBS, wat de cijfers kan vertekenen. In Heusden kreeg in 2025 ongeveer 52% van de hulpvragers ambulante jeugdhulp en 37% wijkteamhulp; verblijfscijfers bleven stabiel.
Dongen ziet het percentage ook dalen, maar de gemeente benadrukt dat het absolute aantal jongeren in zorg sinds 2023 stabiel is rond de 600. Het percentage kan dus dalen doordat de totale jeugdpopulatie is gegroeid. In februari 2025 startte in Dongen het Dorpsteam, waarin schoolmaatschappelijk werk en andere partijen samenwerken; schoolmaatschappelijk werk kreeg in 2024 extra uren.
Alle vier gemeenten werken regionaal samen in Hart van Brabant en richten zich op lokale, voorliggende hulp en stevige lokale teams, maar de uitvoering en fase van opstart verschillen per gemeente. Gemeenten benadrukken dat registratiepraktijken, demografische veranderingen en lokale beleidskeuzen grote invloed hebben op CBS-cijfers: een lager percentage hoeft niet te betekenen dat er minder problematiek is, maar kan vooral duiden op verschuivingen in organisatie, toegang en registratie van hulp. In die context presenteren de dalingen zich meer als een gevolg van andere toegangspaden en versterking van buurt- en wijkgerichte ondersteuning dan als een eenvoudige vermindering van de behoefte aan jeugdhulp.