Django Wagner hoopt op plek voor woonwagencultuur op UNESCO-lijst

In dit artikel:

De Raad voor Cultuur heeft de Nederlandse woonwagencultuur één van de vijf tradities voorgedragen die in aanmerking komen voor nominatie naar de werelderfgoedlijst voor immaterieel erfgoed van UNESCO. Minister Rianne Letschert van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap bepaalt welke van de voorgedragen tradities daadwerkelijk wordt aangewezen voor indiening bij UNESCO.

Woonwagenbewoners zoals Django Wagner en Paulus Schäfer uit Gerwen juichen de stap toe en hopen dat een nominatie meer erkenning en respect oplevert voor hun leefwijze. Wagner zegt dat de woonwagencultuur lange tijd "een ondergeschoven kindje" is geweest en verwacht dat bredere bekendheid kan helpen hun positie te versterken en hun recht om op woonwagenkampen te blijven wonen te beschermen.

Centraal in de cultuur staan sterke gemeenschapsbanden: zorgen voor elkaar, samen eten en kinderen die vrij rondspelen. Muziek is een belangrijke drager van identiteit — zang en instrumenten (gitaar, viool, contrabas) worden van generatie op generatie doorgegeven en vormen zowel emotie als broodwinning in het verleden.

Tegelijk is er verandering: waar veel families vroeger ambachtelijke beroepen hadden, werken veel woonwagenbewoners nu in reguliere banen en zijn ze meer geïntegreerd; kinderen gaan naar school. Een groot knelpunt blijft echter het tekort aan woonwagenplaatsen. Er worden bijna geen nieuwe kampen meer aangelegd, waardoor veel opgroeiende kinderen later in een huis terechtkomen, iets wat door bewoners als verlies van vrijheid wordt ervaren.

De wens is dat erkenning via UNESCO politiek en maatschappelijk gewicht geeft aan vragen over woonruimte en keuzevrijheid, en dat het bouwen van nieuwe woonwagenlocaties weer serieus op de agenda komt.