Forse bezuinigingen hangen boven de markt in Brabantse gemeenten
In dit artikel:
De meeste van de 56 Brabantse gemeenten krijgen de komende jaren te maken met zware financiële knelpunten. Omroep Brabant onderzocht de jaarbegrotingen van alle gemeenten en concludeert dat de belangrijkste oorzaak een landelijke besluit is: vanaf 2028 komt structureel minder rijksgeld naar gemeenten voor taken zoals jeugdzorg, terwijl de kosten voor die zorg hoog en moeilijk voorspelbaar blijven.
Wat gemeenten nu doen en overwegen
- Directe bezuinigingen op zorg en ondersteuning: strenger toetsen wie in aanmerking komt voor huishoudelijke hulp, minder uren toekennen en meer inzetten op mantelzorg en vrijwilligers. Bij jeugdzorg proberen gemeenten door eerdere en betere hulp uitplaatsingen en dure trajecten te voorkomen, maar of dat genoeg oplevert is onzeker.
- Versobering van lokale voorzieningen: mogelijke kortingen op kunst en cultuur, subsidies voor sportverenigingen en op onderhoud van wegen en bomen.
- Inkomstenverhogingen: veel gemeenten denken aan verhoging van de onroerendezaakbelasting (OZB) en hogere leges voor vergunningen, paspoorten en huwelijken.
Tijdelijke verlichting en politiek dilemma
Na dreigende rechtszaken kwam het Rijk dit jaar en in 2027 met tijdelijke extra gelden, waardoor sommige plannen konden worden teruggedraaid. Oosterhout kon daardoor geplande OZB-verhogingen en een huurverhoging voor recreatieoord Warande schrappen of uitstellen. Maar structureel probleem blijft bestaan en veel gemeenten hopen op meer rijksmiddelen in plaats van pijnlijke lokale keuzes.
De rol van de politiek
Gemeenteraden die na de gemeenteraadsverkiezingen over nieuwe begrotingen beslissen, staan voor lastige afwegingen: meer bezuinigen, belastingen verhogen of blijven pleiten bij Den Haag om middelen te herstellen. De onzekerheid over toekomstige kosten, vooral in het sociale domein, maakt plannen en besparingsdoelen lastig te borgen.
Omroep Brabant publiceerde per gemeente een artikel en kaart met lokale details voor wie wil weten wat er in zijn of haar gemeente speelt.