Grote verschillen in partijbudgetten in Den Bosch: op 18 maart vecht Klein Duimpje tegen de reus
In dit artikel:
Op 18 maart strijden in ’s-Hertogenbosch achttien partijen om 39 raadszetels, maar lokale partijen beginnen met een financieel nadeel ten opzichte van landelijke partijen. Nationale partijen kunnen putten uit middelen van hun Haagse organisatie en inzetten op bekende kopstukken om zichtbaar te zijn; lokale partijen moeten veelal met knappe kunstjes en weinig geld kiezers bereiken.
Voor Den Bosch-lijsttrekker Joep Gersjes illustreert dat dilemma: zijn partij telt 25 leden en leeft van symbolische contributies en privébijdragen. Gersjes zegt dat hij eerder duizenden euro’s zelf betaalde en nu opnieuw geld bijlegt; voor een kleine donatie laat hij mini-tompoucen maken om uit te delen als campagne-actie. “Als ik 30.000 euro zou hebben, zou ik de hele stad vol laten hangen met foto’s van mijn kop,” zegt hij, waarmee het belang van zichtbaarheid benadrukt wordt.
Een inventarisatie van Dtv Nieuws toont grote verschillen in campagnemiddelen. D66 heeft het meeste: circa 40.000 euro, grotendeels opgebouwd via een afdrachtregeling van raadsleden en wethouder en steun van de landelijke partij. GroenLinks/PvdA en het CDA volgen met ongeveer 36.000 en 35.000 euro. Sommige lokale partijen zoals Rosmalens Belang en Leefbaar Den Bosch beschikken nog over zo’n 15.000 euro. Andere afdelingen of kleinere partijen hebben slechts een paar duizend euro (SP ~6.000, Partij voor de Dieren ~5.300, Volt ~1.000).
De PVV is een uitzondering: omdat de partij volgens Geert Wilders geen ledenstructuur hanteert, ontvangt zij geen partijsusidie, waardoor lokale PVV-vertegenwoordigers hun campagnes grotendeels zelf moeten bekostigen. Alexander van Hattem benadrukt dat die onafhankelijkheid een bewuste keuze is. Sommige partijen, zoals VVD en Forum voor Democratie, willen hun verkiezingsbudget niet openbaar maken; Bosch Belang reageerde niet op vragen.
Er ligt een wetsvoorstel klaar om lokaal partijen structureel te ondersteunen: vanaf de invoering (niet eerder dan 2027) zouden lokale partijen gezamenlijk ongeveer €8 miljoen per jaar kunnen verdelen — voor Den Bosch zou dat neerkomen op circa €50.000 per jaar. Tot die tijd zijn lokale partijen aangewezen op ledenafdrachten, eigen middelen, donaties en creatieve, vaak low-budgetcampagnes: flyers, social media, buurtacties en gadgets. Dat is extra nodig nu opkomst en bekendheid bij gemeentelijke verkiezingen beperkt blijven (opkomst 2022 in Den Bosch 48,3%), terwijl raadsleden na de verkiezing wel een vergoeding van rond €2.600 bruto per maand ontvangen.