'Kan ons nieuwe college niet eens een renteloze lening in het leven roepen?'

In dit artikel:

De schrijver trekt een verband tussen Terry Pratchett’s illustratie van ongelijkheid (wie geld heeft kan investeren in kwaliteit en bespaart daardoor op de lange termijn) en de komende CO2-heffing. In Oss – en elders – hebben welvarender huishoudens hun huizen al beter geïsoleerd, beschikken ze over efficiëntere verwarming en elektrisch vervoer; lage-inkomenshuishoudens niet. Daardoor verbruiken zij relatief meer energie en worden ze onevenredig hard geraakt door een heffing die juist bedoeld is om gedrag te veranderen.

Het huidige lokale instrumentarium schiet volgens de auteur tekort. De gemeente Oss biedt een stimuleringslening voor duurzaamheidsmaatregelen, maar die is alleen voor huiseigenaren en gaat met rente gepaard; wie geen spaargeld heeft, moet dus lenen en maakt maatregelen daarmee duurder. Dergelijke straffende prikkels noemt de schrijver “beleid van de stok”: mensen dwingen terwijl je ze financieel beperkt in het doen van de noodzakelijke investeringen. Dat kan bovendien polarisatie in de hand werken en mensen naar klimaatsceptische stemmen drijven, terwijl wetenschap en praktijk (verzekeraars, aanpassing aan piekbuien in Oss) duidelijk maken dat klimaatverandering reëel is.

Als alternatief pleit de auteur voor actieve steun: renteloze leningen of gerichte subsidies voor huishoudens met een smalle beurs en voor huurders, zodat zij ook kunnen investeren in isolatie en efficiënte verwarming. Zo voorkom je dat de kosten van basisverwarming in de toekomst voor kwetsbaren alleen maar hoger worden en maak je zowel financiële als klimaatwinst bereikbaar voor een bredere groep.