'Meer democratie is prima, maar niet met minder rechtstaat'

In dit artikel:

De komende gemeenteraadsverkiezingen bieden inwoners van Oss de mogelijkheid hun voorkeur voor de lokale koers kenbaar te maken, maar columnist René Peters waarschuwt dat veel verkiezingsbeloftes niet volledig worden waargemaakt. Zijn kernpunt: we leven niet in een zuivere meerderheidsdemocratie maar in een democratische rechtsstaat. Dat betekent dat naast de wil van de meerderheid ook rechtsbescherming, belangen van minderheden en grenzen aan overheidsmacht centraal staan.

Peters benadrukt dat zonder die rechtsstaat een gekozen meerderheid gemakkelijk kan vervallen in een tirannie van de meerderheid; historische en hedendaagse voorbeelden laten zien dat democratische legitimatie niet automatisch voorkomt dat leiders instituties ondermijnen. Daarom vindt hij aanvallen op rechters en journalisten zorgelijk en noemt hij het referendum problematisch omdat een krappe meerderheid een grote minderheid kan overrulen, zonder ruimte voor compromis.

Op lokaal niveau ziet hij subtiele maar belangrijke verschillen tussen partijprogramma’s: vergelijkbare formuleringen over burgerbetrokkenheid kunnen duiden op uiteenlopende opvattingen — de ene partij lijkt directe meerderheidsparticipatie te verheerlijken, de andere koppelt participatie aan respect voor wettelijke kaders en de rechten van anderen. Zijn advies aan kiezers is dan ook: lees verkiezingsprogramma’s kritisch (of gebruik een app/AI om ze door te nemen) en stem voor meer democratische betrokkenheid, maar niet ten koste van de rechtsstaat.

De column is geschreven door voormalig Tweede Kamerlid René Peters uit Oss.