Molukse gemeenschap over excuses: 'Onze geschiedenis hoort in de Canon van Nederland'

In dit artikel:

Premier Rob Jetten kan zondag mogelijk namens de staat excuses aanbieden voor de behandeling van de eerste generatie Molukkers die in 1951 naar Nederland kwamen. In Nistelrode leeft daarover een dubbel gevoel: waardering voor erkenning, maar ook de eis dat de langdurige geschiedenis en het geleden onrecht structureel worden vastgelegd — onder meer door opname in de Canon van Nederland.

Pascal Amukwamam uit Nistelrode benadrukt: "Onze geschiedenis gaat veel verder dan 1951." Hij is aanwezig bij de onthulling van een nationaal Molukks monument in Rotterdam en werkte eerder mee om eeuwige grafrust te regelen voor KNIL-militairen en hun partners; in 2024 zijn hun graven verplaatst naar begraafplaats Loo.

Achtergrond: het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) werd in 1950 ontbonden. Molukse KNIL-soldaten konden niet terugkeren omdat de Republiek der Zuid-Molukken was uitgeroepen en Indonesië dat niet erkende. Nederland nam circa 4.000 Molukse militairen en zo’n 8.500 familieleden tijdelijk over en bracht hen naar Nederland, beloofde een eigen staat die nooit kwam, plaatste hen aanvankelijk in kampen en ontnam hen hun dienst — omstandigheden waarvoor de Nistelrodese gemeenschap herstelbetalingen verlangt.

De gevolgen zijn tot op heden voelbaar: volgens bewoners als Frans Irijanan leidde het isolement in de kampen tot intergenerationeel trauma; ook kleinkinderen ervaren nog discriminatie. Amukwamam en Irijanan vragen onderzoek naar dat doorgeven van leed en vinden dat excuses alleen niet volstaan.