Nieuwkomer SSO is de big spender bij de verkiezingscampagne in Oss

In dit artikel:

Bijna anderhalf jaar na de oprichting voert Sociaal Sterk Oss (SSO) een van de forsste campagnekassen voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart: zowel SSO als het CDA melden elk €15.000 beschikbaar te hebben. Dat blijkt uit een inventarisatie van Dtv Nieuws onder Osse partijen. Andere cijfers: VVD €10.000, GroenLinks/PvdA €8.000 en D66 slechts €2.100. Sommige partijen gaven geen antwoord: SP, DDO en FVD hielden de boeken gesloten; ook De Gemeenschap (VDG) en PVV wilden geen concreet bedrag noemen (VDG stelt dat het budget 20% hoger is dan in 2022; PVV zegt dat het passend is bij de ambities).

De verschillen zijn opvallend omdat SSO pas sinds anderhalf jaar bestaat en dus weinig eerdere campagnevoorraad heeft om op terug te vallen. Lijsttrekker Bas van der Voort noemt lidmaatschapsgelden (25 euro per jaar, circa 60 leden), een afdrachtregeling van raadsleden, particuliere giften en door leden voorgeschoten aankopen als inkomstenbronnen. Dat verklaart hoe de nieuwkomer toch relatief veel middelen bijeenbracht, al kost het opbouwen van promotiemateriaal (borden, jassen, tenten) extra investeringen omdat er niets uit voorgaande campagnes kan worden hergebruikt.

Landelijke partijen profiteren structureel van hun achterban en organisatie: lokale afdelingen ontvangen vaak bijdragen van het landelijke niveau en krijgen ondersteuning bij drukwerk en scholing. Daardoor is het niet verrassend dat CDA hetzelfde bedrag opgeeft als SSO, ondanks het grote verschil in bestaansduur en ledenbestand.

Subsidiëring en giften
Een belangrijk onderscheid is dat landelijke partijen subsidie van het Rijk kunnen ontvangen, terwijl lokale partijen dat voorlopig niet doen. VDG wijst erop dat lokale partijen doorgaans hun middelen zelf moeten vergaren, maar hoopt op verandering: er komt een wetsvoorstel waardoor lokale partijen later mogelijk ook rijkssteun krijgen. De PVV ontvangt evenmin landelijke subsidie, vanwege de interne keuze van Geert Wilders; ook PVV-kandidaten moeten grotendeels zelf bijdragen.

Wat donaties betreft is er uiteenlopend beleid: D66, VDG, VVD en CDA accepteren geen donaties van buiten de eigen leden om schijn van belangenverstrengeling te vermijden. GroenLinks/PvdA neemt geen grote giften aan; PVV en SSO zien kleine particuliere bijdragen wel zitten.

Waar het geld naartoe gaat
Grote uitgavenposten zijn advertenties en drukwerk (VVD), flyers, posters en borden (D66), video (PVV) en betaalde productieklussen zoals fotografie en vormgeving (GroenLinks/PvdA). SSO investeert in directe contactvormen zoals een actietent en consumpties voor buurtgesprekken; VDG besteedt geld aan weggevertjes en zelfs een campagnelied dat tijdens carnaval werd gelanceerd.

Beperkingen voor gerichte betaalde advertenties op grote platforms (Meta en Google) sinds vorig jaar dwingen partijen om andere kanalen te gebruiken. Betaalde politieke ads zijn door die platforms opgeschort vanwege EU-transparantie-eisen. Organische berichten blijven toegestaan en worden volop ingezet: Facebook, Instagram en LinkedIn worden breed gebruikt; daarnaast experimenteren partijen met YouTube, BlueSky, TikTok en X. D66 erkent privacy- en veiligheidszorgen rond platforms als TikTok en X maar kiest pragmatisch voor bereik, met name richting jongere kiezers.

Leden en interne financiering
Ledenaantallen verschillen: GroenLinks/PvdA meldt meer dan 300 leden, VDG ruim 100 (soms genoemd rond 120), SSO circa 60; veel lokale partijen zitten rond de 100 leden. Lidbijdragen en afdrachtregelingen vormen voor veel partijen een stabiele bron van inkomsten; bij sommige partijen is een zittende wethouder (bijvoorbeeld Dolf Warris bij GroenLinks/PvdA) via die regel een significante bijdrager.

Conclusie
De enquête toont grote variatie in campagnebudgetten en in openheid daarover. Het is opvallend dat een jonge lokale partij als SSO even veel geld beschikbaar heeft als het traditionele CDA, terwijl enkele partijen bewust terughoudend zijn in transparantie. De uitslagen op 18 maart zullen laten zien in hoeverre campagnegeld en zichtbaarheid daadwerkelijk invloed hebben op het stemgedrag in Oss.