Pilot kleiner stembiljet: vele honderden ongeldige stemmen meer

In dit artikel:

In Den Bosch zijn bij de gemeenteraadsverkiezingen 520 stemmen ongeldig verklaard, wat neerkomt op 0,77% van de 67.542 uitgebrachte stemmen; daarnaast werden 109 blanco stemmen geteld. De gemeente nam deel aan een landelijke proef met een compacter stembiljet waarin kiezers hun keuze markeerden met twee bolletjes in plaats van een groot formulier. Hoewel het stemmen volgens de gemeente zonder grote problemen verliep, is nog onduidelijk of dat kleinere biljet heeft bijgedragen aan het hogere aandeel ongeldig verklaarde stemmen; een definitieve vergelijking met eerdere jaren volgt na de centrale telling en de evaluatie.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken voert die evaluatie uit: op verschillende stembureaus zijn kiezers ondervraagd en stembureauleden vulden enquêtes in om praktische effecten en ervaringen in kaart te brengen. De voorlopige uitslag in Den Bosch was om 23.30 uur bekend; tijdens de centrale telling worden de cijfers nogmaals gecontroleerd.

Ook in Meierijstad, een van de elf gemeenten die meededen aan de proef, steeg het aandeel ongeldige stemmen fors: 231 ongeldig (0,67%) dit jaar tegen 58 (0,18%) in 2022. Het aantal blanco stemmen bleef vrijwel gelijk. In Meierijstad leidde het kleinere formulier bovendien niet tot een sneller verkiezingsproces; de voorlopige uitslag kwam pas enkele minuten na middernacht naar buiten. De evaluatieresultaten moeten uiteindelijk duidelijkheid geven over de voor- en nadelen van het compacte stembiljet, waaronder het effect op ongeldige stemmen en de efficiëntie van de uitslagprocedure.