Minister komt met plan voor minder varkens in het belang van de natuur

In dit artikel:

Minister Van Essen wil opnieuw varkensrechten afromen wanneer een varkensbedrijf aan een nieuwe eigenaar wordt verkocht. De overheid trekt dan een deel van de dierrechten in, waardoor de koper minder varkens mag houden. De maatregel moet de mestproductie en daarmee de uitstoot van fosfaat en stikstof verlagen. Een bedrijfsovername binnen de familie, zoals van ouder op kind, blijft uitgezonderd.

De gevolgen zouden vooral in Brabant merkbaar zijn: daar werd in 2025 bijna de helft van de circa 9,8 miljoen Nederlandse varkens gehouden. De sector overschrijdt inmiddels de wettelijke mestplafonds. In het tweede kwartaal produceerde de varkenshouderij volgens het CBS 29 miljoen kilo fosfaat, tegenover een maximum van 27,8 miljoen kilo. Ook de stikstofproductie lag met 74,2 miljoen kilo boven het toegestane niveau van 70,3 miljoen kilo.

Nederland verloor de Europese uitzonderingspositie voor het uitrijden van extra mest nadat de waterkwaliteit verslechterde. Sinds 2022 moet de uitstoot jaarlijks omlaag en sinds dit jaar geldt geen uitzondering meer. Eind 2025 werd het afromen opgeschort door toenmalig minister Femke Wiersma, omdat uitkoopregelingen voldoende effect zouden hebben. Volgens Van Essen is dat nog niet het geval; de Raad van State had eerder geadviseerd de maatregel niet stil te leggen.

Het kabinet besluit later dit jaar. Daarna volgen adviezen en behandeling in beide Kamers. Van Essen mikt op invoering begin 2027, als het kabinet definitief instemt.