Tilburg toont met oude landkaart een van de grootste archiefstukken van Nederland

In dit artikel:

In het Regionaal Archief Tilburg is vandaag en morgen een uitzonderlijke landkaart uit 1760 te zien: de Kaart van Zijnen, een metrage van ruim 3 bij 4 meter die mogelijk het grootste archiefstuk van Nederland is. De kaart werd door landmeter Diederik Zijnen gemaakt in opdracht van graaf Gijsbertus Steenbergensis en is de oudste gedetailleerde weergave van de heerlijkheid Tilburg en Goirle.

Het enorme formaat is niet alleen functioneel: historicus Martijn van Bommel wijst erop dat zo’n monumentaliteit vooral status uitstraalt — Steenbergensis hing het werk zelfs op in het Kasteel van Tilburg om zijn rijkdom te tonen. De tekening bevat veel kleine details en oude plaatsnamen; wie goed kijkt herkent huidige locaties terug, bijvoorbeeld Stappe Goir op de plaats van het huidige recreatiebad Stappegoor. Ook namen als Huibe Ven en Witbrant verschijnen op plekken die nu deel uitmaken van de Reeshof.

De kaart wijkt ook qua oriëntatie af van moderne kaarten: de bovenkant staat niet op het noorden; je moet het vel ongeveer zeventig graden naar het oosten draaien om het met hedendaagse kaarten te laten overeenkomen. Conservator Jojanneke van Zandwijk benadrukt dat het stuk zelden wordt uit het depot gehaald — het lag jarenlang in een kist en is alleen sporadisch tentoongesteld (onder meer in 2011 en kort bij het afscheid van burgemeester Theo Weterings). Na de twee kijkdagen keert de Kaart van Zijnen terug naar zijn plek in het depot onder de parkeerdek van het archief.