Van soldaatje spelen tot de Willems-Orde: Marco Kroon over zijn jongensdroom en de prijs ervan

In dit artikel:

In de Dtv-reportagereeks *Herinneringen Ophalen Met* keert Marco Kroon terug naar belangrijke plekken uit zijn jeugd en militaire loopbaan in Den Bosch. De Bosschenaar, die nu in Schijndel woont, vertelt over zijn opvoeding, zijn familiegeschiedenis en de gebeurtenissen die hem hebben gevormd.

Kroon groeide op in een gemiddeld gezin in de Graafsebuurt. Zijn vader werkte in de bouw, zijn moeder was huisvrouw. Hij noemt zichzelf als kind volgzaam, maar nam binnen zijn vriendengroep al vroeg een organiserende rol op zich. Van huis uit kreeg hij normen mee die hij nog altijd belangrijk vindt, zoals respect voor ouderen en het afwijzen van geweld tegen vrouwen.

Militair worden was zijn jongensdroom. Die wens kreeg extra betekenis door zijn Britse opa, die als militair van de 53rd Welsh Division hielp bij de bevrijding van Den Bosch. Zijn opa sprak nauwelijks over de oorlog, maar Kroon zag hoe diep die ervaringen hem hadden geraakt. Kort nadat zijn opa hem voor het eerst in uniform had gezien, overleed hij.

Kroon werd in 1991, op twintigjarige leeftijd, voor het eerst uitgezonden naar Irak. Hij zag daar armoede, honger en geweld en kwam volgens zijn moeder als een andere, volwassen man terug. Een geheime missie in 2007 werd de zwaarste ervaring uit zijn loopbaan: hij werd opgepakt, gevangengezet en verkracht. Jarenlang kon hij daar niet over praten. Therapie hielp hem uiteindelijk om het trauma onder woorden te brengen. Hij waarschuwt anderen om niet te lang te wachten met hulp zoeken, omdat het opkroppen van problemen iemand van binnen kan uitputten.

In 2009 kreeg Kroon de Militaire Willems-Orde. Daardoor veranderde hij van een relatief onbekende militair in een publiek figuur, juist op een moment waarop hij nog met zijn trauma worstelde. Hij gebruikte alcohol om zijn gevoelens te verdoven en ervoer de bekendheid aanvankelijk als een beklemmende ‘gouden kooi’. Inmiddels ziet hij de onderscheiding ook als een kans om deuren te openen en anderen te helpen.

Tegenwoordig richt Kroon zich vooral op veteranenzorg. Hij probeert veteranen met psychische of lichamelijke problemen te steunen en benadrukt dat ook partners en gezinnen aandacht nodig hebben wanneer een veteraan oorlogservaringen mee naar huis neemt. Humor ziet hij als een belangrijk middel om onder zware omstandigheden overeind te blijven.

Bij monumenten in Den Bosch spreekt Kroon over vrijheid en de dreiging aan de oostgrens van Europa. Zijn twee zonen werken eveneens bij Defensie. Hoewel hij niet wil dat zij gevaar lopen, vindt hij dat iedere generatie bereid moet zijn vrijheid te verdedigen. Hij is trots op hun keuze en hoopt dat Nederland zijn normen en waarden behoudt en een land blijft waarin mensen zichzelf kunnen zijn.