Vijfhonderd Brabanders zochten urenlang naar het oorlogsverleden van hun familie

In dit artikel:

Sinds de regionale toegang tot het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging (CABR) dit jaar openging, hebben meer dan vijfhonderd mensen het Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC) in Den Bosch bezocht. Tussen februari en september waren de twee beschikbare computers voor meer dan 90 procent van de tijd gereserveerd. Bezoekers zoeken vooral naar familieleden die na de Tweede Wereldoorlog van collaboratie met de Duitse bezetter werden verdacht.

In het Nationaal Archief in Den Haag wordt gewerkt aan de digitalisering van de dossiers van ongeveer 425.000 personen. Daarvan is inmiddels ongeveer de helft ingevoerd. In Den Bosch kunnen bezoekers drie uur lang in deze dossiers zoeken. Sommige bevatten slechts enkele stukken, terwijl andere uitgebreide informatie geven over het proces, de veroordeling en de betrokken organisaties.

Volgens Lisette Kuijper van het BHIC komen vooral kinderen en kleinkinderen onderzoek doen naar ouders, grootouders of andere familieleden. De belangstelling is zo groot dat het archief dagelijks ongeveer tien zoekplekken zou kunnen vullen. Bezoekers hebben vaak hulp nodig bij het technisch doorzoeken van de dossiers of bij het begrijpen van de naoorlogse rechtsgang. Die blijkt niet altijd eenduidig: sommige verdachten werden vrijgesproken, bijvoorbeeld omdat ze uit wraak waren aangegeven, terwijl in andere zaken de strafmaat onduidelijk was.

De reacties zijn meestal rustig, maar de informatie kan emotioneel en schokkend zijn. Als voorbeeld wordt het dossier genoemd van een Brabantse SS-bewaker in concentratiekamp Vught, die gevangenen mishandelde en uiteindelijk tien jaar internering kreeg.

De regionale toegang in Den Bosch is tijdelijk. Door een wijziging van de Archiefwet moet het CABR uiteindelijk voor iedereen online beschikbaar worden; dat gebeurt naar verwachting pas in de loop van 2027.