42 Brabanders zijn wel gekozen, maar willen niet in de gemeenteraad

donderdag, 16 april 2026 (14:36) - Omroep Brabant

In dit artikel:

Omroep Brabant onderzocht de uitslagen en uiteindelijke samenstellingen van gemeenteraden in alle 56 Brabantse gemeenten en vond dat in totaal 52 kandidaten hun raadszetel hebben afgewezen, waarvan 10 waarschijnlijk wethouder worden en dus wel actief blijven in de lokale politiek. Dat betekent dat minstens 42 gekozen kandidaten hun plek in de raad daadwerkelijk weigeren. Het aantal ligt ongeveer gelijk aan de vorige gemeenteraadsverkiezingen.

Veel afzeggingen betreffen laaggeplaatste kandidaten die via voorkeursstemmen wél verkozen raakten: 33 Brabanders in die categorie danken de kiezers, maar nemen de zetel niet. Als redenen noemen afgezwaaide kandidaten vaak tijdgebrek, een druk eigen bedrijf, een andere politieke of ambtelijke functie, of de keuze voor gezin of carrière buiten de raad. Voorbeelden: VVD’er Jan de Ruijter (Waalwijk) en CDA’er Bern Derks (Maashorst) hebben al veel verantwoordelijkheden buiten de raad; Ingrid Lourenssen (Centrumrechts Bernheze) voelt zich dankbaar maar niet bekwaam genoeg om raadslid te worden.

Ook stonden negen afzeggers hoog op de lijst; vier daarvan stonden op de tweede plek vlak achter de lijsttrekker. Arjan Verluis (SGP Altena) ziet af vanwege gezondheidsredenen; bij Marielle van Alphen‑Habraken (BALANS, Boxtel), Patrick van de Graaf (FvD, Oisterwijk) en Debbie de Graaff (DDO, Oss) is de reden onduidelijk. Sommige gekozenen treden later alsnog aan: Amy Nooijens (ONS Etten‑Leur) moet nog 18 worden en wordt na haar verjaardag geïnstalleerd; Bernie van den Berg (Breda Beslist), momenteel bij Defensie in Texas, kan pas op 1 augustus beginnen. Anderen kunnen niet aantreden door verhuizing, zoals Dani Smith (SP) naar Den Bosch en Inge van Beers (D66 Oisterwijk) die naar Frankrijk verhuist om een naturistencamping te starten.

Bestuurskundige Julien van Ostaaijen (Avans/Tilburg University) vindt dat gekozenen in principe hun zetel moeten willen innemen; het uittreden zonder raadservaring of -bereidheid kan het vertrouwen van kiezers ondermijnen en leidt tot de vraag of mensen die geen raadswerk ambiëren überhaupt op lijsten moeten staan.