Zorg om verspreiding neonazistisch gedachtegoed: 'Het wordt genormaliseerd'

vrijdag, 20 november 2026 (18:36) - Omroep Brabant

In dit artikel:

Politicoloog Sarah de Lange waarschuwt naar aanleiding van een Zembla-uitzending dat vooral de verspreiding en normalisering van neonazistische denkbeelden zorgwekkend zijn, en niet alleen de omvang van de beweging. Het precieze aantal aanhangers is onbekend, maar Nederlandse neonazistische groepen zijn volgens haar relatief klein vergeleken met die in België, Duitsland en Zweden.

De uitzending liet zien dat vaak dezelfde personen opduiken bij bijeenkomsten en evenementen van verschillende organisaties. Dat komt doordat activisten meerdere netwerken tegelijk bedienen, die daardoor onderling sterk verweven zijn. De aanwezigheid van meerdere Brabanders betekent volgens De Lange niet dat Noord-Brabant uitzonderlijk veel extreemrechtse aanhang heeft. Via sociale media en platforms als Telegram onderhouden aanhangers bovendien eenvoudig contacten over regiogrenzen en landsgrenzen heen.

De Lange ziet vooral risico’s in het grotere bereik van extremistische propaganda online en in denkbeelden die geweld kunnen aanmoedigen, zoals accelerationisme. Een extra gevaar vormen zogenoemde eenlingen die zelfstandig tot geweld overgaan; veiligheidsdiensten wijzen daar al langer op. Juridisch ligt de grens bij de vrijheid van meningsuiting niet altijd scherp. Een Hitlergroet of de woorden ‘Sieg Heil’ zijn niet automatisch strafbaar, maar discriminatie of het aanzetten tot geweld wel. Vervolging naar aanleiding van de uitzending kan bovendien lastig zijn omdat sommige bijeenkomsten buiten Nederland plaatsvonden.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Valentijn Driessen over terugkeer Maurice Steijn bij ADO Den Haag: 'Gevaarlijke keuze!'