Politie gebruikt AI-beelden, maar meldt dat lang niet altijd
In dit artikel:
Omroep Brabant onderzocht de socialmediakanalen van 80 verschillende Brabantse politieaccounts (berichten vanaf januari 2025). In 30 gevallen gebruikte de politie daarbij beelden die met kunstmatige intelligentie (AI) waren gemaakt; in 19 van die 30 gevallen werd dat niet vermeld, terwijl de politie intern volgens eigen regels aangeeft dat AI-gebruik zichtbaar gemaakt moet worden en beelden op politiekanalen in principe echt horen te zijn. Sinds 2 februari 2025 geldt bovendien een wettelijke verplichting dat organisaties hun medewerkers ‘AI-geletterd’ moeten maken.
De AI-afbeeldingen werden voor uiteenlopende boodschappen ingezet: van een bericht van politie Tilburg Centrum over een heterdaadactie na een klopjacht tot waarschuwingen voor oplichters aan de deur (gemeenten Altena e.a.) en malafide dakdekkers (Son en Breugel). Ook kwamen luchtigere of interne grappen voor, zoals een in januari gedeelde foto van een sneeuwscooter door politie Waalwijk tijdens hevige sneeuwval.
Opvallend is dat bij zeven van de 30 AI-beelden het ging om fotorealistische afbeeldingen van vermeende daders — en dat die steeds mannen met vergelijkbare kenmerken lieten zien (donker haar, donkere ogen, gezichtsbeharing). Dat wekt zorgen over het verspreiden van stereotype beelden. Antidiscriminatiebureau RADAR en Hanneke Felten (Movisie) wijzen erop dat zulke beelden vooroordelen kunnen versterken en zo discriminatie in de hand werken. Felten benadrukt dat de politie juist een maatschappelijke taak heeft om discriminatie te bestrijden, niet te voeden; reacties onder een inmiddels verwijderde post van Tilburg illustreren hoe publiek zulke associaties bevestigt.
De politie stelt dat de afbeeldingen willekeurig door AI zijn gegenereerd en niet op onderzoekinformatie zijn gebaseerd. Desondanks roept het patroon van gelijkaardige gezichten vragen op over vooringenomenheid in AI-output en over de wenselijkheid van dit gebruik zonder duidelijke transparantie. Conclusie: het gebruik van niet-gesigneerde AI-beelden door politieaccounts leidt tot ethische en juridische discussie over transparantie, bias en de rol van de politie in het voorkomen van discriminatie.